5-114 | 5-114 |
M. Francis Delpérée (cdH), rapporteur. - La loi que nous sommes invités à adopter est une loi qui touche à l'emploi des langues puisqu'elle règle la formule de la sanction et de la promulgation des lois sous le nouveau règne.
Vous savez ce qu'est la sanction. La sanction c'est cet acte qui est l'oeuvre de la troisième branche du pouvoir législatif et qui conduit le Roi (et donc son gouvernement) à donner son accord à la volonté exprimée par les deux chambres. Cette sanction peut concerner une loi monocamérale, c'est l'accord donné à la volonté exprimée par la Chambre des représentants, ou une loi bicamérale, qu'elle soit intégrale ou optionnelle, c'est l'accord donné à la volonté exprimée par les deux chambres. Les articles 74, 77 et 78 de la Constitution consacrent cette façon de faire.
Il n'est pas non plus besoin de rappeler que la promulgation est cet acte par lequel le Roi, agissant comme titulaire du pouvoir exécutif, officialise l'opération législative et ordonne qu'il soit procuré application aux dispositions de la nouvelle loi.
Le texte ainsi sanctionné et promulgué pourra faire l'objet d'une publication. C'est la troisième opération matérielle cette fois, qui vise à donner la publicité nécessaire au texte législatif.
À l'aube d'un nouveau règne, il convenait que le législateur adopte la nouvelle formule de sanction et de promulgation en précisant, bien entendu, qu'une telle loi entrera en vigueur ce dimanche. Elle sera publiée à l'occasion de la sortie d'un numéro spécial du Moniteur belge.
Ce principe rappelé, il me suffira de dire que la commission de la Justice a discuté tant de la version française que de la version néerlandaise d'une telle loi. Certains de nos collègues s'interrogeant d'ailleurs sur la manière dont les lois devraient être signées par le chef de l'État. Celui-ci choisira sans doute la graphie qui lui paraît la plus appropriée eu égard à ses nouvelles fonctions.
Certains de nos collègues ont profité de cette discussion pour évoquer la question des compétences, des fonctions, des pouvoirs du Roi - ce qui est un autre sujet -, d'autres ont invoqué des raisons d'économie pour envisager une version électronique de la sanction et de la promulgation.
La ministre de la Justice a dit que le sujet méritait certainement une étude, mais elle a aussi montré qu'il y avait tout de même des problèmes, à la fois des problèmes juridiques et des problèmes archivistiques qui devaient être résolus à ce sujet. Un amendement déposé en ce sens n'a donc pas été adopté.
Le texte a été adopté en commission à l'unanimité moins une voix.
De heer Bert Anciaux (sp.a). - Ik dank de verslaggever voor zijn correct overzicht van de bespreking in de commissie. Het is inderdaad zo dat sommigen in de commissie de gelegenheid te baat namen om een debat over de monarchie te houden. Volgens mij was dat niet de juiste plaats daarvoor. Ook de modernisering van de monarchie werd aangebracht. Ik vind dat we dat debat in alle openheid en oprechtheid moeten durven voeren, maar eventuele aanpassingen vergen ook een aanpassing van de grondwet. We kunnen die punten volgend jaar bij de herziening van de grondwet bespreken. Na de parlementsverkiezingen kunnen we dan bekijken in hoeverre sommige grondwetsartikels dienen te worden aangepast aan de situatie zoals die eigenlijk vandaag al is. In tegenstelling met wat sommige collega's beweren, speelt de monarchie eigenlijk vandaag al een protocollaire rol en heeft de Koning geen politieke functie meer. Dat was vroeger wel anders. Beide debatten moeten in een democratie uiteraard kunnen worden aangegaan, maar niet in het kader van dit wetsontwerp.
Tijdens de bespreking kwam duidelijk de wil tot uiting om de naam van de Koning in de twee talen te vermelden bij de bekrachtiging van wetten. In het Frans heeft men het over `sanctionner une loi'. In het Nederlands wordt het woord sanctioneren vandaag meestal gebruikt in de betekenis van `een straf opleggen'.
M. Francis Delpérée (cdH). - En français aussi, monsieur Anciaux, le mot « sanctionner » a deux sens. Un sens positif qui signifie apporter son adhésion à la volonté de quelqu'un d'autre, et un sens négatif qui signifie punir, réprimer.
De heer Bert Anciaux (sp.a). - In het Nederlands is alleen de negatieve betekenis overgebleven. De vroegere betekenis "heilig maken" is in onbruik geraakt.
Kortom, het is goed dat de Koning de wetten tekent in het Nederlands en in het Frans. Voor sommigen gaat het om een banaliteit, voor anderen is het een uiting van de modernisering van het koningschap. Een week geleden ging men er nog van uit dat het alleen in het Frans zou gebeuren.
De sp.a-fractie staat achter het amendement van de heer Vanlouwe aangaande de elektronische handtekening. Het vraagt echter wel wat tijd om de consequenties daarvan te onderzoeken en na te gaan of dit eventueel in een andere wet moet worden opgenomen.
Ik pleit voor een elektronische handtekening zodat bij een verblijf van de Koning in het buitenland de te ondertekenen documenten niet meer per vliegtuig moeten worden verstuurd. Het is zeker niet onze bedoeling de elektronische handtekening naar sint-juttemis te verschuiven, maar we moeten het probleem ook niet overhaast afhandelen. Ik pleit voor een grondig debat in oktober.
De sp.a zal dit wetsontwerp steunen.
De heer Karl Vanlouwe (N-VA). - Als republikeinse partij is de N-VA tegen de erfopvolging van vader op zoon. Wij vinden dat het beter is dat een staatshoofd via verkiezingen aan de macht komt en eventueel afgestraft wordt als hij of zij de taak niet op een correcte wijze vervult.
Dit is een van de zovele wetsontwerpen die snel moeten worden goedgekeurd omdat we in dit complexe land een Koning krijgen met één naam, maar met twee schrijfwijzen; een schrijfwijze voor Vlaanderen en één voor Franstalig België. Hoe gek kan het zijn. Misschien zou het relevanter zijn te discussiëren over hoe iets efficiënt kan worden aangepakt.
Als republikeinse partij beseffen we dat er op het ogenblik in ons land jammer genoeg geen meerderheid is om een presidentieel regime in te voeren, maar vinden dat het op zijn minst noodzakelijk is om de rol van de Koning te moderniseren en in te perken tot een louter protocollaire functie.
Een van onze voorstellen in dat verband is de elektronische handtekening. Aangezien het de wens van de meerderheid is dat de Koning ook in de toekomst alle wetten moet bekrachtigen, stellen wij voor om de bekrachtiging via een elektronische handtekening te laten verlopen. Dat is eenvoudiger. Ik blijf er wel bij dat het efficiënter zou zijn dat niet de Koning, maar wel bijvoorbeeld de voorzitter van de Kamer of de Senaat de wetten bekrachtigt.
Het systeem van de elektronische handtekening is niet nieuw. Het is gebaseerd op de wet van 20 oktober 2000 waarbij een elektronische handtekening geacht wordt een volwaardige handtekening te zijn. In het Burgerlijk Wetboek werd in artikel 1322 een bepaling ingevoegd, waarin staat dat een geheel van elektronische gegevens dat aan een bepaald persoon kan worden toegerekend en het behoud van de integriteit van de inhoud van de akte aantoont, voldoet aan de vereiste van een handtekening.
Iedereen die in het bedrijfsleven actief is, maakt reeds gebruik van een elektronische handtekening. Ook voor de bekrachtiging en afkondiging van wetten is een dergelijke elektronische handtekening mogelijk. Het is een bijzonder nuttig, efficiënt en kostenbesparend instrument en biedt de mogelijkheid om snel en eenvoudig te werken.
Onder koning Albert II werden er heel wat zogenaamde koeriersvluchten vanuit Melsbroek naar de verschillende vakantieadressen van de koning ingelegd, zodat de koning van daaruit wetten of koninklijke besluiten kon ondertekenen. Via diverse parlementaire vragen zijn wij te weten gekomen dat dit vorig jaar zestigduizend euro heeft gekost. Er moesten vliegtuigen worden gecharterd en personeel worden ingeschakeld opdat de koning de wetten vanuit zijn vakantiebestemming kon ondertekenen. Tegelijkertijd werd het land geconfronteerd met een moeilijke begrotingscontrole! Het voorgestelde systeem had al kunnen worden ingevoerd, want het bestaat al sinds 2000. Blijkbaar heeft de regering er echter niet aan gedacht.
De formulering van artikel 1322 van het Burgerlijk Wetboek kan worden gebruikt. Ons amendement beoogt de elektronische handtekening toe te laten voor het ondertekenen van wetten en besluiten.
In de Kamer heeft mevrouw Turtelboom bevestigd dat dit een goed voorstel is, maar ze wou het niet op een drafje afhandelen. Ik stel echter vast dat er vandaag heel wat wetten ter stemming voorliggen die de regering wel op een drafje afgehandeld wil zien. Dit voorstel, dat door mevrouw Turtelboom, en ook door collega Anciaux, wordt erkend als een goed voorstel inzake modernisering en kostenbesparing verdient steun. Ik hoop daarom dat de meerderheidspartijen toch nog even nadenken en het vandaag goedkeuren.
De heer Bart Laeremans (VB). - We hebben vanochtend al stevig gediscussieerd over dit wetsontwerp. De minister zei dat het een technisch ontwerp betreft, waarbij het niet op zijn plaats zou zijn om over de inhoud van de koninklijke functie te spreken. Collega Anciaux, die vroeger nog voorzitter was van de Volksunie, een partij die de functie van de Koning aan banden wou leggen, komt vandaag iets vertellen dat kant noch wal raakt. Het kwam mij bijna voor als vloeken in de kerk toen ik hem hoorde zeggen dat de Koning in de praktijk zijn functie protocollair is beginnen invullen. Die uitspraak is hilarisch, en compleet in strijd met de waarheid. De heer Anciaux weet immers dat de Koning de voorbije jaren zeker een zeer belangrijke politieke rol heeft gespeeld en nog altijd speelt. Ik denk bijvoorbeeld aan zijn kersttoespraak waarin hij alle Vlaams-nationalisten in de hoek heeft gezet als populisten van de jaren 1930. Dat is een politieke uitspraak bij uitstek. Ik denk ook aan de regeringsvorming waarbij hij zeker sinds 2010 een ongelooflijk zware rol heeft gespeeld. Er kunnen boeken worden geschreven over de rol die de Koning de voorbije jaren heeft gespeeld en die geleid heeft tot een unicum in jaren, namelijk dat we nu een regering hebben die niet eens gesteund wordt door de helft van de Vlaamse Kamerleden en Senatoren. De aftredende Koning heeft dus wel degelijk een belangrijke politieke rol gespeeld. Nu we spreken over de koninklijke handtekening, was het dus wel het ogenblik om ook de functies van de Koning te bespreken. Daarvoor is een dosis politieke moed nodig, en die heeft de heer Anciaux al een aantal jaren niet meer.
De koninklijke handtekening is geen louter formalisme, het is een belangrijk deel van het politieke proces. Ik denk bijvoorbeeld aan de grote crisis die we in 1990 gekend hebben met de abortuswet. Vanmorgen heeft de heer Mahoux nog gezegd dat het toen helemaal niet om een "crisette", ging, maar om een "crise majeure", omdat de Koning weigerde zijn handtekening te plaatsen onder deze wet. Zijn handtekening is dus, jammer genoeg, fundamenteel in het democratisch proces van het land.
Vorig jaar rond deze tijd werden op het koninklijk paleis de regering en een aantal parlementsleden uitgenodigd, namelijk de leden van de Comori, de partijen die onder elkaar de staatshervorming bedisselen. Ze werden daar ontvangen voor de officiële plaatsing van de koninklijke handtekening. De andere parlementsleden kregen de zwartepiet doorgeschoven. Blijkbaar zijn er goede en slechte parlementsleden. Een echt staatshoofd die naam waardig, dat zichzelf en zijn volk respecteert, staat boven het politieke gewoel, niet middenin. Het was voor mij de grootste vernedering, de grootste krenking van mijn parlementaire waardigheid sinds ik sedert 1995 zitting heb in het parlement. Ik vind dat het niet kan dat een staatshoofd partij trekt, dat hij sommige politici met veel aplomb en luister op het paleis ontvangt vóór de camera's, en dat hij niets te maken wil hebben met de anderen: de slechteriken, de dommeriken, de viezeriken.
Zelfs voor zijn afscheidslunch op het paleis moesten we vaststellen dat, tenzij ik mij zou vergissen, de Koning bepaalde partijen niet heeft uitgenodigd, zeker de onze niet en ik denk ook de N-VA niet. Dat is toch wel beneden alle peil! Het is gênant, het toont aan wie de vriendjes zijn, wie naar het diner mag komen.
De heer Bert Anciaux (sp.a). - U mag zondag komen.
De heer Bart Laeremans (VB). - Ik zal zondag met alle plezier thuis blijven. De Koning had evenwel de beleefdheid kunnen hebben om de confederalistische partij uit te nodigen.
De heer Bert Anciaux (sp.a). - Laat de N-VA dat dan zelf zeggen.
(Voorzitter: de heer Armand De Decker, ondervoorzitter.)
De heer Bart Laeremans (VB). - Wij zouden inderdaad niet gegaan zijn, maar ik stel vast dat enkel de vriendjes van de Comori-partijen uitgenodigd zijn en dat de confederalisten die toch nog altijd een klein beetje in België geloven, ook niet uitgenodigd zijn.
Daarnet in de commissie hebben we kritische opmerkingen aangevoerd, met name dat die handtekening van de koning zeer belangrijk is en dat het nu het goede moment is om die bevoegdheid te ontnemen of de koninklijk macht minstens in te perken, na jaren van palaveren over het evolueren naar een louter protocollaire functie. Daar is niets van terechtgekomen. Later zal het de Koning zijn die zelf de inperking van zijn eigen bevoegdheden zal moeten ondertekenen. Dat zal veel moed vergen van de politicus die daarmee naar het paleis moet trekken.
Als antwoord kregen we van de minister een uitvoerige, bijna lyrische uiteenzetting over de etymologie van de naam Filip, die de naam was van de vader van Alexander de Grote, en waaraan een hele reeks kwaliteiten verbonden zouden zijn, die we evenwel niet kunnen associëren met de persoon van de nieuwe koning. We geloven niet dat hij zo plots die omslag kan maken.
Als men dan toch Griekse woorden wil analyseren, laten we dan even kijken naar de betekenis van het woord democratie. In een democratie regeert het volk en bepaalt het volk wie in de regering zit en niet het koningshuis. Dat zou pas een opmerkelijk signaal zijn, dat we eindelijk de democratie in dit land zouden invoeren. Maar dat gebeurt niet, België is nooit een echte democratie geweest, want de Vlaamse meerderheid werd altijd aan banden gelegd. Voor ons kan een echte democratie enkel gepaard gaan met de verkiezing van het staatshoofd als vertegenwoordiger van het land. Daarom kiezen we voor de republiek als staatsvorm. Om die reden zijn we ook niet gehecht aan België. Zolang België bestaat zal het een koninkrijk blijven omdat langs Franstalige zijde niemand eraan denkt de koning te vervangen door een verkozen staatshoofd.
Daarom besluit ik: leve de Vlaamse republiek!
-De algemene bespreking is gesloten.