Belgische Senaat

ZITTING 2011-2012

19 JULI 2012

HERZIENING VAN DE GRONDWET

Voorstel tot herziening van artikel 56 van de Grondwet

(Ingediend door de heren Philippe Mahoux, Bert Anciaux, Bart Tommelein, Dirk Claes, Marcel Cheron, Francis Delpérée, de dames Christine Defraigne en Freya Piryns)

TOELICHTING

Dit voorstel tot herziening van de Grondwet moet samen worden gelezen met de andere hiermee gelijktijdig in het Parlement ingediende voorstellen tot herziening van de artikelen 43, 44, 46, 57, 64, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 74, 75, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 100, 119 en 167 van de Grondwet (Stukken Senaat, nrs. 5-1720/1; 5-1721/1; 5-1722/1; 5-1732/1; 5-1723/1; 5-1724/1; 5-1725/1; 5-1726/1; 5-1727/1; 5-1728/1; 5-1729/1; 5-1734/1; 5-1737/1; 5-1738/1; 1735/1; 5-1736/1; 5-1739/1; 5-1740/1; 5-1741/1; 5-1742/1; 5-1733/1; 5-1730/1; 5-1743/1). De toelichting bij het voorstel tot herziening van artikel 43 (Stuk Senaat, nr. 5-1720/1) geeft een overzicht van de gehele hervorming van het tweekamerstelsel.

Overeenkomstig de verklaring tot herziening van de Grondwet van 7 mei 2010 (Belgisch Staatsblad 7 mei 2010) is artikel 56 van de Grondwet voor herziening vatbaar.

Dit voorstel strekt ertoe het recht van onderzoek te beperken tot de Kamer van volksvertegenwoordigers. De hervorming en de nieuwe samenstelling van de Senaat brengen immers met zich mee dat de Senaat geen politieke controle meer zal uitoefenen op de federale regering.

De voorgestelde herziening bepaalt onder welke voorwaarden de Senaat informatieverslagen kan opstellen. Een informatieverslag betreft een transversaal onderwerp dat eveneens betrekking heeft op aangelegenheden die gevolgen hebben voor de gemeenschappen of de gewesten bevoegd zijn. Een informatieverslag kan onder meer bijdragen tot een betere samenwerking tussen de deelstaten alsook met de federale Staat.

Het initiatief om een informatieverslag op te stellen kan worden genomen door vijftien senatoren, door de Kamer van volksvertegenwoordigers, door een deelstaatparlement, of door de Koning. Dit initiatief moet worden goedgekeurd in de Senaat bij volstrekte meerderheid van stemmen, met minstens één derde van de stemmen van elke taalgroep. De beslissing kan door middel van een schriftelijke procedure worden genomen.

Het Bureau van de Senaat zal de opdracht toewijzen aan een of meer commissies.

Het verslag wordt goedgekeurd bij volstrekte meerderheid van de stemmen, met minstens één derde van de stemmen van elke taalgroep. De publicatiemodaliteiten van het verslag zullen door het reglement van de Senaat worden vastgesteld, volgens de geldende principes van het parlementair recht.

In tegenstelling tot de nadere regeling van het onderzoeksrecht, behoeft de regeling van het informatieverslag geen tussenkomst van de wetgever. De Senaat zal immers niet meer over bevoegdheden beschikken die aan een onderzoeksrechter zijn toegekend, zoals vandaag het geval is voor het uitoefenen van het onderzoeksrecht overeenkomstig artikel 4 van de wet van 3 mei 1880 op het parlementair onderzoeksrecht. Zo zal de Senaat bij het opstellen van een informatieverslag geen deskundigen of getuigen meer kunnen dagvaarden, hen onder eed verhoren of tot getuigenis kunnen dwingen. Dat verhindert niet dat een beroep zal kunnen worden gedaan op deskundigen om het informatieverslag op te stellen.

Deze bepaling zal in werking treden op de dag van de verkiezingen van de Gemeenschaps- en Gewestparlementen in 2014, zoals het geval is voor de gehele hervorming van de Senaat.

VOORSTEL

Enig artikel

Artikel 56 van de Grondwet wordt vervangen als volgt :

« Art. 56. De Kamer van volksvertegenwoordigers heeft het recht van onderzoek.

De Senaat kan, op verzoek van vijftien van zijn leden, op verzoek van de Kamer van volksvertegenwoordigers, van een Gemeenschaps- of Gewestparlement of van de Koning, bij volstrekte meerderheid van de uitgebrachte stemmen, met minstens één derde van de uitgebrachte stemmen in elke taalgroep beslissen dat een vraagstuk dat eveneens gevolgen heeft voor de bevoegdheden van de gemeenschappen of de gewesten, het voorwerp zal uitmaken van een informatieverslag. Het verslag wordt goedgekeurd bij volstrekte meerderheid van de uitgebrachte stemmen, met minstens één derde van de uitgebrachte stemmen van elke taalgroep.

Overgangsbepaling

Dit artikel treedt in werking op de dag van de verkiezingen met het oog op de algehele vernieuwing van de Gemeenschaps- en Gewestparlementen in 2014. Tot die datum blijven de volgende bepalingen van toepassing :

Elke Kamer heeft het recht van onderzoek. »

12 juli 2012.