Belgische Senaat

ZITTING 2010-2011

25 JANUARI 2011

Wetsvoorstel tot wijziging van het Kieswetboek wat betreft de verplichte inschrijving van kiezers uit het buitenland in de gemeente van hun laatste officiële verblijfplaats

(Ingediend door de heer Yves Buysse c.s.)

TOELICHTING

Bij de parlementsverkiezingen van 2003 en 2007 zijn een aantal belangrijke onvolkomenheden aan het licht gekomen bij de versoepelde deelname aan de federale verkiezingen van landgenoten die in het buitenland verblijven.

Zo bleek dat een naar verhouding zeer aanzienlijk deel van deze kiezers zich liet inschrijven in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Terwijl Brussel-19 amper 10 % van de inwoners telt, schreven zich in 2003 en 2007 respectievelijk meer dan 20 % en 21 % van de buitenland-Belgen in een Brusselse gemeente in als kiezer. Opvallend was ook dat heel wat Franstaligen zich lieten inschrijven in een gemeente in het Nederlands taalgebied en hiervoor van Binnenlandse Zaken — tegen de eigen richtlijnen in — zelfs toestemming kregen om dat met Franstalige formulieren te doen.

Hiermee is duidelijk dat van de mogelijkheid om geheel vrij een Belgische gemeente te kiezen misbruik werd gemaakt om de verkiezingsresultaten te beïnvloeden. De buitenland-Belgen die zich in Brussel-Halle-Vilvoorde lieten inschrijven, stemden zowel in 2007 en als in 2010 trouwens overwegend voor Franstalige partijen : in het speciale kanton van Buitenlandse Zaken stemden in 2007 voor de Senaat 12 863 kiezers voor een Franstalige partij (77,91 %) en 3 647 voor een Nederlandstalige partij (22,08 %). Bij de federale verkiezingen in 2010 stemden in het speciale kanton van Buitenlandse Zaken B-H-V voor de Senaat 6 353 kiezers voor een Franstalige partij (74,72 %) en 2 149 voor een Nederlandstalige partij (25,28 %).

Nu het systeem gekend is en de buitenland-Belgen volgende keer opnieuw geheel vrij een gemeente mogen uitkiezen, dreigt de scheeftrekking nog groter te zullen worden.

Daarom pleiten de indieners ervoor dat de inschrijving in een kiesregister voortaan zou gebeuren op een objectieve basis. Men zou zich enkel nog kunnen laten registreren in die gemeente waar men zijn laatste officiële verblijfplaats heeft gehad. Hierdoor worden niet alleen misbruiken tegengegaan, bovendien wordt het kiesrecht hiermee voorbehouden voor die landgenoten die ooit in België gewoond hebben. Het heeft immers geen zin en het is al evenmin wenselijk om mensen die nooit enige daadwerkelijke band met het land gehad hebben, mee te laten bepalen hoe het beleid hier moet worden gevoerd.

Aangezien de mogelijkheid bestaat dat het stemrecht voor de buitenland-Belgen zal worden uitgebreid naar de regionale verkiezingen, vermijden we op deze manier ook dat mensen die nooit in het Vlaamse gewest gewoond hebben, zich toch in een Vlaamse gemeente zouden inschrijven met het oog op de beïnvloeding van de kiesresultaten.

WETSVOORSTEL

Artikel 1

Deze wet regelt een aangelegenheid als bedoeld in artikel 77 van de Grondwet.

Art. 2

In artikel 180, tweede lid, van het Kieswetboek, ingevoegd bij de wet van 7 maart 2002, worden de woorden « van hun keuze » vervangen door de woorden « waar zij het laatst hun officiële verblijfplaats hadden ».

Art. 3

In artikel 180bis, van hetzelfde Wetboek, ingevoegd bij de wet van 7 maart 2002, worden de volgende wijzigingen aangebracht :

1º in paragraaf 2, eerste lid, worden de woorden « als kiezer ingeschreven wenst te worden » vervangen door de woorden « zijn laatste officiële verblijfplaats had »;

2º in paragraaf 2 wordt tussen het eerste en het tweede lid het volgende lid ingevoegd :

« Op straffe van nietigheid is dit formulier eentalig Nederlands voor de gemeenten uit het Nederlandse taalgebied, eentalig Frans voor de gemeenten uit het Franse taalgebied, eentalig Duits voor de gemeenten uit het Duitse taalgebied en eentalig Nederlands of eentalig Frans voor één van de gemeenten uit het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. »;

3º in paragraaf 4, eerste lid, worden de woorden « waarvoor de in het buitenland verblijvende Belg gekozen heeft » vervangen door de woorden « waar de in het buitenland verblijvende Belg het laatst zijn officiële verblijfplaats had »;

4º paragraaf 4, tweede lid, wordt vervangen als volgt :

« Van zodra de gemeente de formulieren ontvangen heeft, onderzoekt zij of de aanvrager wel degelijk zijn laatste officiële verblijfplaats had in de betrokken gemeente. Indien dat niet het geval is, zendt zij het dossier terug naar de FOD Binnenlandse Zaken. Indien de aanvrager wel degelijk zijn laatste officiële verblijfplaats had in de betrokken gemeente, schrijft zij de in het buitenland verblijvende Belg in op de kiezerslijst, waarbij ze de gekozen wijze van stemmen vermeldt. »

Art. 4

In artikel 180ter, eerste lid, van hetzelfde Wetboek, ingevoegd bij de wet van 7 maart 2002, worden de woorden « waarvoor de in het buitenland verblijvende Belg gekozen heeft » vervangen door de woorden « waar de in het buitenland verblijvende Belg zijn laatste officiële verblijfplaats had ».

Art. 5

In artikel 180quinquies, § 1, van hetzelfde Wetboek, ingevoegd door de wet van 7 maart 2002, worden de woorden « die gekozen is door de in het buitenland verblijvende Belg » vervangen door de woorden « waar de in het buitenland verblijvende Belg zijn laatste officiële verblijfplaats had ».

13 januari 2011.