Belgische Senaat

ZITTING 2008-2009

9 JULI 2009

Voorstel van resolutie betreffende het bloedig onderdrukken van een vreedzaam protest van indianen in Bagua (Noord-Peru) en de miskenning van de rechten van de inheemse bevolking in Peru

TEKST AANGENOMEN DOOR DE COMMISSIE VOOR DE BUITENLANDSE BETREKKINGEN EN VOOR DE LANDSVERDEDIGING

De Senaat,

A. Verwijzende naar de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en alle relevante internationale mensenrechtenverdragen;

B. Verwijzende naar de VN-Verklaring voor de Rechten van Inheemse Volkeren van september 2007 die in de Algemene Vergadering goedgekeurd werd door 143 landen, waaronder Peru;

C. Gelet op het feit dat Peru in 1994 de IAO-conventie nr. 169 inzake de inheemse en in stamverband levende volkeren in onafhankelijke staten geratificeerd heeft;

D. Gelet op het feit dat de Peruaanse staat geen inheemse volkeren als dusdanig erkent waardoor onduidelijkheid bestaat over de toepasbaarheid van de voornoemde VN-Verklaring en de IAO-conventie;

E. Vaststellende dat tienduizenden inheemsen strategische punten zoals bruggen of olie-installaties bezetten totdat de regering een aantal omstreden decreten die privé-investeringen in het Amazonegebied moeten promoten en dit in uitvoering van het vrijhandelsakkoord dat Peru met de Verenigde Staten heeft afgesloten om olie- en gasboringen in het gebied toe te laten, zou intrekken;

F. Gelet op het feit dat de mijnconcessies die door de Peruaanse overheid werden toegekend, geen rekening houden met de inheemse bevolking en de impact op sociaal-economisch en ecologisch vlak;

G. Gelet op het vreedzaam protest van de lokale bevolking en het repressieve optreden van de politie en de veiligheidsdiensten van het mijnbedrijf de voorbije jaren;

H. Betreurende dat een constructieve dialoog tussen de vertegenwoordigers van de Inter-etnische Vereniging voor de Ontwikkeling van het Peruaanse Regenwoud, koepelbeweging van de inheemse bevolking (AIDESEP), en de autoriteiten, uitbleef en uiteindelijk heeft geleid tot een oproep tot algemeen protest op 9 april 2009 en een radicalisering van het protest;

I. Gelet op het feit dat de Peruaanse overheid op 9 mei 2009 in zeven provincies in Noord-Peru de noodtoestand heeft afkondigd waardoor tijdelijk de grondwettelijke bepalingen over vrijheid en veiligheid van personen en de onschendbaarheid van de woonst worden opgeschort;

J. Betreurende dat het aanhoudende conflict in Bagua (Noord-Peru) tussen de Peruaanse staat en inheemse bewoners op 5 juni 2009 tot gewelddadige confrontaties heeft geleid waarbij uiteindelijk 30 tot 84 doden vielen en enkele honderden gewonden;

K. Verwijzende naar de mensenrechtenorganisatie Amnesty International die zich ongerust maakt over het lot van 79 Noord-Peruaanse Amazone-indianen die op 5 en 6 juni naar aanleiding van de confrontaties werden opgepakt;

L. Gelet op het feit dat Alberto Pizango, de leider van AIDESEP, toevlucht heeft moeten zoeken in de Nicaraguaanse ambassade;

M. Verwijzende naar de beslissing van het Peruaanse parlement op 11 juni 2009 om de omstreden decreten gedurende een periode van 90 dagen op te schorten;

N. Verwijzende naar de reactie van de Belgische minister van Buitenlandse Zaken op 10 juni 2009 waarbij hij dit bloedig treffen betreurt en elk buitensporig geweld veroordeelt;

O. Vaststellende dat twee Belgische NGO-medewerkers getuige waren van deze betreurenswaardige feiten op 5 juni 2009 en hiervan ook beeldmateriaal hebben gemaakt dat duidelijk aantoont dat de ordetroepen zich bezondigd hebben aan buitensporig geweld ten aanzien van nagenoeg ongewapende burgers;

P. Verwijzende naar het ontslag van de Peruaanse minister voor Vrouwenzaken omwille van de wijze waarop de regering de inheemse kwestie aanpakt;

Q. Ongerust over de mogelijkheid dat het geweld opnieuw zal escaleren aangezien op meerdere plaatsen in het Amazonegebied blokkades werden opgeworpen door groepen indianen;

R. Gelet op de recente Peruaanse resolutie van 24 juni 2009 waarin de Peruaanse regering de traditionele ayahuasca-kennis en -gebruiken van de autochtone Amazonegemeenschappen heeft uitgeroepen tot cultureel erfgoed van de Natie als garantie voor culturele continuďteit;

1. eert alle slachtoffers van het bloedig treffen tussen de betogers en de ordetroepen op 5 juni 2009 te Bagua;

2. veroordeelt elk buitensporig gewelddadig optreden;

3. vraagt de Belgische regering als lid van de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties er over te waken dat de mensenrechten en de rechten van de inheemse bevolking in Peru gerespecteerd worden en dat mensenrechtenactivisten en NGO's hun taak in dit gebied kunnen vervullen;

4. verzoekt de Belgische regering om er bij de Peruaanse autoriteiten op aan te dringen :

a. gevolg te geven aan de VN-Verklaring over de Rechten van Inheemse Volkeren die ook door Peru goedgekeurd werd op de Algemene Vergadering van september 2007;

b. een onafhankelijk en grondig onderzoek naar de verschillende aspecten van de gebeurtenissen in Bagua van 5 juni 2009 mogelijk te maken;

c. een lijst met namen te publiceren van de doden en gewonden tijdens de recente gebeurtenissen zodat duidelijkheid bestaat over het aantal slachtoffers;

d. de dialoog met de inheemse organisaties te hervatten met als doel een duurzame oplossing te vinden voor het aanslepende conflict;

e. zich van elke vorm van represaille ten aanzien van de inheemse boerenleiders te onthouden;

f. zo spoedig mogelijk uitsluitsel te geven over het lot van de gearresteerde inheemse demonstranten en hen zo spoedig mogelijk in staat van beschuldiging te stellen zodat zij hun recht op verdediging kunnen uitoefenen en aanspraak kunnen maken op een proces;

g. het uitgangsverbod in Bagua in te trekken zodat alle grondwettelijke rechten hersteld worden;

h. artikel 15 van de IAO-conventie nr. 169 betreffende de inheemse en in stamverband levende volkeren in onafhankelijke staten na te leven en bijgevolg de inheemse bevolking te raadplegen over een eventuele ontginning van grondstoffen in hun woongebied, hun deelname in het beheer en de deelname in de winst van de exploitatie te waarborgen;

i. gevolg te geven aan artikel 7 van voornoemde IAO-conventie nr. 169 waardoor inheemse volkeren het recht hebben om zelf te beslissen over de prioriteiten van hun ontwikkelingsproces en waardoor de sociale, culturele en milieu-impact van geplande ontwikkelingsactiviteiten onderzocht moeten worden in samenwerking met de betrokken volkeren;

5. verzoekt de Belgische regering waakzaam te blijven voor de gevolgen van een vrijhandelsakkoord tussen de EU en Peru op de situatie van de inheemse bevolking in dat land;

6. verzoekt de Belgische regering deze resolutie over te maken aan het Europees Parlement en aan het Peruaanse Congres.