|
|
Endometriose - Beroepsleven - Impact - Bewustmaking van werkgevers - Maatregelen
gynaecologie
chronische ziekte
medische diagnose
gezondheidsbeleid
vrouwenarbeid
discriminatie op grond van geslacht
| 12/3/2025 | Verzending vraag (Einde van de antwoordtermijn: 10/4/2025) |
Lange tijd was er weinig aandacht voor endometriose, een chronische ontstekingsziekte van de vrouwelijke geslachtsorganen, die één op tien vrouwen in de vruchtbare leeftijd treft. Dat komt neer op ongeveer 200 miljoen vrouwen wereldwijd, een cijfer dat nog wordt onderschat als gevolg van de onderdiagnose van deze aandoening.
De bevoegdheden op het vlak van medische handelingen, gegevensverzameling, medische deontologie en ziekenhuisorganisatie zijn federaal, maar de opleiding van medisch en verpleegkundig personeel is een gemeenschapsbevoegdheid. Daarnaast zijn de gewesten bevoegd voor preventie, psychosociale begeleiding, gezondheidsbevordering, sensibiliseringsacties en campagnes om vrouwen te informeren over hun rechten. Uit deze bevoegdheidsverdeling blijkt dat deze problematiek grotendeels transversaal van aard is.
In België stellen we vast dat dit ziektebeeld nog grotendeels onbekend is. Dit blijkt uit de resultaten van een zeer recent onderzoek binnen de sector van de ziekenfondsen, die duidelijk maken dat veel vrouwen zelf niet weten dat ze aan endometriose lijden, ondanks de chronische pijn en de aanzienlijke impact op hun levenskwaliteit.
Endometriose kan uiteenlopende symptomen veroorzaken die verder gaan dan menstruatiepijn, waaronder chronische gynaecologische, gastro-intestinale, urologische en neurologische pijn. Dit complexe klinische beeld bemoeilijkt de diagnose, die vaak meerdere jaren vertraging oploopt. De mediane leeftijd waarop een vrouw de diagnose krijgt, ligt op vierendertig jaar. Dit terwijl alertheid voor de symptomen en de juiste klinische onderzoeken zo belangrijk zijn.
De ziekte heeft gevolgen voor verschillende aspecten van het dagelijks leven:
- de mogelijkheid om te werken: vrouwen met endometriose hebben 25% kans op arbeidsongeschiktheid, zelfs als ze dat jaar niet geopereerd zijn, vergeleken met slechts 12 of 13% voor vrouwen die niet door deze ziekte werden getroffen ;
- onvruchtbaarheid komt vaak voor bij deze ziekte: tussen 2017 en 2023 deed 19% van de vrouwen in de onderzochte groep een beroep op medisch begeleide voortplanting, tegenover slechts 3% van de groep die niet getroffen is ;
- de pijn is niet beperkt tot de menstruatieperiode: die kan ook op verschillende momenten in de menstruatiecyclus optreden, en onder meer tijdens geslachtsgemeenschap.
Op het gebied van behandeling zijn er weliswaar enkele endometrioseklinieken opgericht, maar die zijn nog niet als zodanig erkend, wat vragen oproept over de kwaliteit van de geboden zorg. Bovendien zijn de behandelingen die momenteel beschikbaar zijn voornamelijk chirurgisch en hormonaal en volstaan ze niet om aan de behoeften van de patiënten te voldoen. Daarom lijkt het cruciaal om een multidisciplinaire aanpak te ontwikkelen, met een betere sensibilisering en opleiding van het medisch personeel over deze ziekte.
De erkenning van endometriose als een langdurige aandoening, zoals dat in Frankrijk het geval is, zou ook kunnen bijdragen tot een betere terugbetaling van medische kosten, een punt waarop België nog vooruitgang moet boeken. Momenteel zijn de meeste zorgkosten immers ten laste van de patiënten zelf, wat echt problematisch kan zijn, vooral voor vrouwen die het financieel moeilijk hebben.
In Frankrijk lopen er momenteel onderzoeken naar microRNA. Dankzij dit onderzoek zal de diagnose binnenkort kunnen worden gesteld op basis van een bloedafname of door een speekseltest. Naar verluidt zouden die tests in Frankrijk beschikbaar zijn zodra de vergunning om ze op de markt te brengen wordt afgeleverd.
Het Office for National Statistics (Verenigd Koninkrijk) heeft de impact van endometriose op het beroepsleven van meer dan vijfenvijftigduizend vrouwen onderzocht. Uit de analyse blijkt dat het gemiddelde loon van vrouwen met endometriose één tot vijf jaar na de diagnose met 56 pond (ongeveer 67 euro) per maand is gedaald, en dat hun tewerkstellingsgraad met 2,7 procentpunt afneemt. De diagnose zelf laat vaak jaren op zich wachten en komt er gemiddeld na acht tot tien jaar. Na de diagnose zijn sommige vrouwen genoodzaakt minder te gaan werken of een lager betaalde baan aan te nemen vanwege de gevolgen van de ziekte, die van persoon tot persoon verschillen. Tot op heden bestaat er geen behandeling die endometriose definitief kan genezen, en de ziekte kan na een chirurgische ingreep terugkeren.
Veel vrouwen kiezen ervoor om te zwijgen over hun gynaecologische gezondheidsproblemen op het werk uit angst om intieme informatie te delen en bij de collega's op onbegrip te stuiten. Deze terughoudendheid wordt ook ingegeven door de vrees voor nadelige gevolgen op het werk: volgens het rapport Menstruation and support at work geeft 7% van de vrouwen aan dat ze zijn gediscrimineerd werden vanwege menstruatiesymptomen.
Ik wil u de volgende vragen stellen:
1) Hoe schat u de impact van endometriose op het beroepsleven van vrouwen in België in, gelet op de studie van het Office for National Statistics?
2) Welke maatregelen zou u nemen om werkgevers bewust te maken van endometriose en van de problemen die deze vrouwen in hun werkomgeving ervaren?
3) Welke maatregelen zijn er genomen om discriminatie op het werk wegens menstruele symptomen en gynaecologische gezondheidsproblemen te bestrijden?
4) Hoe wil u bedrijven aanmoedigen om een inclusieve en ondersteunende werkomgeving te scheppen voor vrouwen die lijden aan endometriose?