|
|
Douanetarieven - Toename - Handelsoorlog - Gevolgen - Exportmarkten - Economische vooruitzichten - Arbeidsmarkt
Verenigde Staten
inflatie
handelsgeschil
douanetarief
koopkracht
| 16/5/2025 | Verzending vraag (Einde van de antwoordtermijn: 19/6/2025) |
| 25/6/2025 | Antwoord |
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 8-188
Op 2 april 2025 kondigde de Amerikaanse president Donald Trump een aanzienlijke verhoging van de douanerechten aan, «Liberation Day» genoemd. Deze beslissing heeft zowel in de Verenigde Staten als in Europa tot ongerustheid geleid, meer bepaald in België, waar de gevolgen ernstig zouden kunnen zijn. De hogere douanerechten zouden kunnen leiden tot een daling van de productie van rijkdom in België met 1 à 2% en zou belangrijke sectoren treffen zoals de farmaceutische, de chemische en de metaalsector, alsook de arbeidsmarkt met duizenden ontslagen.
De reacties op die aankondiging zijn onder andere een daling van de aandelenkoersen, een stijgende inflatie en betogingen. Bedrijven en economen vrezen dat hogere douanetarieven tot 20% voor de Europese Unie (EU) en 34% voor China, kunnen leiden tot een handelsoorlog die de wereldeconomie kan schaden.
België zou zijn export naar de Verenigde Staten, een cruciale markt, kunnen zien dalen. Economen denken dat hogere douanerechten een impact kunnen hebben op de economische vooruitzichten, met een dalende groei en meer spanningen op de arbeidsmarkt.
De zwaarst getroffen sectoren zijn onder andere de farmaceutische industrie, die goed is voor ongeveer twee derde van de Belgische export naar de Verenigde Staten, en de auto- en chemische industrie.
De geachte minister van Economie sprak van een economische impact van 5 à 6 miljard euro per jaar. Voka (de Vlaamse werkgeversfederatie) schat daarentegen dat dit kan oplopen tot 12 miljard, of 2% van het bruto binnenlands product (bbp).
De Europese Unie, vertegenwoordigd door haar voorzitter, mevrouw von der Leyen, heeft verklaard dat zij de nodige maatregelen zal nemen om de economische belangen en die van de werknemers, ondernemingen en consumenten te beschermen.
De transversale aard van de schriftelijke vraag ligt in het feit dat economie en export een gedeelde bevoegdheid zijn tussen het federale niveau en de deelstaten. De volgende vragen zijn dus transversaal van aard.
Dit zijn mijn vragen:
1) Welke gevolgen voorziet u ten aanzien van deze hogere douanerechten?
2) Welke impact verwacht u voor de Belgische koopkracht en de inflatie op korte en middellange termijn?
3) Zijn er plannen om de exportmarkten te diversifiëren en zo de afhankelijkheid van de Verenigde Staten te verminderen?
4) Welke concrete maatregelen kan de Europese Unie nemen om haar economie te ondersteunen en tegelijk de Belgische economie te beschermen?
5) Hoe denkt de regering de Belgische ondernemingen te steunen in deze toenemende handelsoorlog?
6) Hebt u de impact van deze situatie besproken met uw Belgische en internationale collega's?
1) Wat de recente aankondigingen en de evolutie van de betrekkingen tussen de Europese Unie (EU) en de Verenigde Staten (VS) betreft, is de situatie zo volatiel dat deze moeilijk in te schatten is.
In verband met de huidige toegepaste Amerikaanse douanerechten zouden, op basis van de analyses die mijn administratie heeft uitgevoerd, de maatregelen van de VS leiden tot een sterke stijging van de douanerechten die onze ondernemingen betalen. Op basis van de handelsgegevens voor 2024 wordt verwacht dat deze zouden stijgen van 258 miljoen euro tot 1 676 miljoen euro. De VS-maatregelen treffen namelijk 9,9 miljard euro van onze uitvoer naar de VS, dus meer dan één derde (36,2 %). Deze analyses zullen de besluitvorming op Belgisch niveau ondersteunen zodra de Europese Commissie met concrete voorstellen aan de lidstaten komt.
2) De douanerechten die de Amerikaanse overheid invoert, maken geïmporteerde goederen duurder en zouden zo de inflatie in de VS kunnen aanwakkeren. De impact ervan op de Belgische inflatie is echter moeilijk in te schatten. Veel zal afhangen van het verdere verloop van het handelsconflict. Als er een escalatie zou komen en Europa voert maatregelen van dezelfde omvang in, dan zal dit een impact hebben op de prijzen van ingevoerde producten en zou dit zo kunnen doorsijpelen in de inflatie. Op dit moment is het echter moeilijk de evolutie ervan te voorspellen.
De impact van deze invoerrechten op de Belgische koopkracht is moeilijk in te schatten. De actuele situatie zorgt alvast voor zeer veel onzekerheid wat uiteraard niet goed is voor het bedrijfsklimaat en het consumentenvertrouwen.
3) Op internationaal niveau is de diversificatie van onze toeleveringsketens en onze exportmarkten inderdaad van cruciaal belang. Door in te zetten op diversificatie verminderen we risicovolle strategische afhankelijkheden en versterken we onze open strategische autonomie. Dit is afhankelijk van effectieve partnerschappen. Het EU-netwerk van vrijhandelsovereenkomsten omvat momenteel zesenzeventig landen en is goed voor bijna de helft van de EU-handel. Om onze exportmarkten verder te diversifiëren en onze toeleveringsketens te versterken, stelt de Europese Commissie een nieuwe reeks partnerschappen voor en onderhandelt ze ook over nieuwe handelsakkoorden. Wij steunen deze aanpak op Belgisch niveau.
4) Op EU-niveau is het belangrijk om de handelsbelemmeringen in de interne markt weg te werken om zo de EU-competitiviteit te versterken. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen praat ook met chief executive officers (CEO) van ondernemingen die in de vuurlinie liggen van de Amerikaanse douanerechten, waaronder de staalsector en de auto-industrie of waarvoor een onderzoek in de VS lopende is, zoals voor de farmaceutische industrie. Bovendien volg ik het Europese beleid op de voet en heb hetzelfde doel: het concurrentievermogen van de Europese industrie versterken. Ik zal de Europese beleidsontwikkelingen met belangstelling blijven volgen en in overleg met de gewesten zal ik toezien op de behartiging van de economische belangen van ons land in de nieuwe maatregelen die de Europese Commissie voorstelt.
5) In een context van toenemende handelsoorlogen ondersteunt de Belgische regering bedrijven via twee hoofdlijnen. Enerzijds handelt zij op Europees niveau door instrumenten voor handelsbescherming (antidumpingrechten, herstelmaatregelen) te ondersteunen om Belgische sectoren die blootstaan aan oneerlijke concurrentie te beschermen. Anderzijds voeren we op nationaal niveau, samen met de eerste minister en in overleg met de Gewesten en de sectorfederaties, de strategie «MAKE» 2025-2030 uit. Dit plan heeft tot doel concrete maatregelen te ontwikkelen om onze industrie en onze competitiviteit duurzaam te versterken.
6) Ik deel het standpunt van de Europese Commissie dat het opleggen van douanerechten en een mogelijke handelsoorlog noch de EU, noch de VS ten goede zullen komen. Ik steun de strategie van de Europese Commissie om op alle niveaus met de VS in dialoog te blijven om enerzijds te trachten de Amerikaanse regering te overtuigen van de negatieve impact van de douanerechten en anderzijds te komen tot een positief geheel van maatregelen en onderwerpen waarbij de EU en de VS constructief kunnen samenwerken.
België kan de tarieven niet veranderen. Wij steunen de Europese Commissie in het nemen van assertieve, proportionele en snelle maatregelen met als doel op middellange en lange termijn een de-escalatie en een snelle terugkeer naar normalisatie van de handelsbetrekkingen met de VS. Wij hebben als lidstaat gevraagd aan de Europese Commissie om producten van de lijst van EU-tegenmaatregelen te schrappen waarbij de verhoogde douanerechten België buitenproportioneel zouden impacteren. De Europese Commissie heeft gehoor gegeven aan onze economisch onderbouwde argumenten om producten van de lijst te schrappen.