Schriftelijke vraag nr. 8-155

van Anne Lambelin (PS) d.d. 17 april 2025

aan de minister van Defensie, belast met Buitenlandse Handel

Personen met een handicap - Arbeidsmarkt - Inclusie - Ministeriële departementen - Cijfers

werknemer met een beperking
officiële statistiek
integratie van gehandicapten
ministerie
overheidsadministratie
gereserveerde arbeidsplaats

Chronologie

Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 8-148
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 8-149
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 8-150
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 8-151
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 8-152
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 8-153
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 8-154
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 8-156
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 8-157
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 8-158
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 8-159
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 8-160
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 8-161

Vraag nr. 8-155 d.d. 17 april 2025 : (Vraag gesteld in het Frans)

Het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap van 13 december 2006, dat door België werd bekrachtigd op 2 juli 2009, bepaalt dat personen met een handicap recht hebben op werk.

In het laatste evaluatieverslag van 2024 wees het VN-Comité voor de rechten van personen met een handicap erop dat «de werkgelegenheidsgraad van personen met een handicap laag is en onder het Europees gemiddelde blijft, en dat er geen merkbare vooruitgang werd geboekt naar een inclusieve arbeidsmarkt, aangezien de meerderheid van de werkende personen met een handicap tewerkgesteld is in beschutte werkplaatsen».

Tijdens het recente colloquium in de Senaat met als thema «Autonomie en verstandelijke beperking: Hoe bevorderen we inclusie?» werd benadrukt dat toegang tot werk een belangrijke uitdaging blijft, in het bijzonder voor personen met zwaardere handicaps.

Ondanks de geboekte vooruitgang, blijven er immers nog tal van uitdagingen bestaan, zoals de onzekerheid van de arbeidsovereenkomsten en het gebrek aan sensibilisering bij werkgevers. De getuigenissen tijdens dit evenement toonden het belang aan van inclusieve beleidsmaatregelen en concrete stimulansen om de inclusie van personen met een mentale handicap op de arbeidsmarkt te bevorderen.

Tijdens het colloquium werd benadrukt dat inclusie geen liefdadigheid is, maar een grondrecht. In dat opzicht moeten we diversiteit waarderen en het potentieel van elk individu erkennen. Er werd ook gewezen op de noodzaak om de begeleidingsmechanismen te verbeteren voor wie de arbeidsmarkt wil betreden. Daarnaast is het essentieel ervoor te zorgen dat deze personen tijdens dit proces geen financiële verliezen lijden.

Wat de overheidssector betreft, moeten de overheidsdiensten - zowel op federaal niveau als op het niveau van de deelstaten – quota respecteren. Voor het federale niveau voorzien artikel 25 van de wet van 22 maart 1999 houdende diverse maatregelen inzake ambtenarenzaken, en artikelen 1 tot 5 van het koninklijk besluit van 6 oktober 2005 houdende diverse maatregelen met betrekking tot de vergelijkende aanwervingsselectie en met betrekking tot stage, in de invoering van een quotum van 3 % tewerkstelling van personen met een handicap in de federale overheidsdiensten.

Het transversale karakter van deze vraag is voldoende duidelijk, aangezien ze zowel betrekking heeft op de tewerkstelling van personen met een handicap in de overheidssector als op het beleid inzake ondersteuning van personen met een handicap. Zo behoren de plaatsing van werknemers en het beleid gericht op doelgroepen tot de bevoegdheid van de Gewesten, terwijl onderwijs en vorming onder de bevoegdheid van de Gemeenschappen vallen.

1) a) Hoeveel personen met een handicap waren er in 2024 werkzaam binnen uw departement, uitgesplitst per taalrol?

b) Hoeveel personen met een handicap zijn in 2024 met pensioen gegaan binnen uw departement? Welk percentage vertegenwoordigt dit aantal ten opzichte van het totale aantal personeelsleden met een handicap?

c) Hoeveel personen met een handicap hebben hun arbeidsovereenkomst beëindigd? Welk percentage vertegenwoordigt dit aantal ten opzichte van het totale aantal personeelsleden met een handicap?

d) Hoeveel vrouwen met een handicap waren werkzaam binnen uw departement? Welk percentage vertegenwoordigt dit aantal ten opzichte van het totale aantal personeelsleden met een handicap binnen uw overheidsdienst?

2) Welke inspanningen zijn geleverd om deze aantallen te verhogen?

Antwoord ontvangen op 10 juni 2025 :

1) De gevraagde gegevens bevinden zich in de tabellen 1 tot 4 als bijlage bij dit antwoord.

2) Gezien het specifieke karakter van het militaire beroep, hoeft Defensie voor de recrutering van het militair personeel niet te voldoen aan quota voor de recrutering van personen met een handicap. Daarentegen is voor het burgerpersoneel het beleid inzake de aanwerving van personen met een handicap in overeenstemming met het beleid dat van kracht is binnen het federaal administratieve openbaar ambt.

Defensie hecht bijzonder veel belang aan de «handistreaming»-benadering bij de ontwikkeling van haar HR (human ressources)-beleid. Die benadering is niet alleen gericht op burgers, maar ook op militairen die niet meer aan de medische geschiktheidscriteria voldoen.

De werking van de Militaire Commissie voor geschiktheid en reform (MCGR) is een voorbeeld voor de andere federale overheidsdiensten. Het doel van die commissie is om zoveel mogelijk militairen te re-integreren in Defensie, eventueel in een andere functie en/of dichter bij de woonplaats. Defensie kent ook de interne overplaatsing, waardoor militairen die om medische redenen hun militaire functie niet meer kunnen opnemen toch nog aan de slag kunnen blijven bij Defensie als ambtenaar.

Op het vlak van de infrastructuur wordt op volgende manieren rekening gehouden met mensen met beperkte mobiliteit:

– de toegankelijkheid voor mensen met beperkte mobiliteit van de bestaande militaire kwartieren werd verbeterd door bijvoorbeeld het creëren van voorbehouden parkeerplaatsen voor personen met beperkte mobiliteit in de buurt van de toegang tot de gebouwen en er werden toegangshellingen gebouwd om het gebruik van rolstoelen of elektrische wagentjes mogelijk te maken;

– vanaf de behoeftebepaling en het ontwerp van nieuwe gebouwen en renovaties wordt zoveel als mogelijk rekening gehouden met de toegankelijkheid voor personen met een beperkte mobiliteit zoals opgelegd door de wetgeving, de regionale regelgeving en de interne richtlijnen;

– er wordt voorzien in geschikte sanitaire installaties. De toegangen, vanaf de straat tot het gelijkvloers van het gebouw worden aangepast voor personen met een beperkte mobiliteit: er worden hellingen voorzien en voldoende grote deuren die gemakkelijk en veilig te openen zijn. Daarnaast wordt ook voorzien dat de gemeenschappelijke lokalen en de lokalen die gebruikt dienen te worden door personen met een beperkte mobiliteit op het gelijkvloers worden ingericht. Indien dit niet mogelijk is worden er liften voorzien. Voor wat betreft de doorgangen in het gebouw en de evacuatie van het gebouw, worden de doorgangen, (brand)deuren, enz., voldoende groot ontworpen en zijn de deuren gemakkelijk en veilig te bediening.

Verder wordt er via de interne communicatie, in het bijzonder via de communicatiekanalen gericht op het burgerpersoneel, bericht over het bestaan van de «European Disability Card» (EDC) en de voordelen die deze biedt.

De deelname van Defensie aan de Invictus Games draagt bij aan de zichtbaarheid van onze atleten en belichaamt op grandioze wijze hun potentieel via hun prestaties die een bron van inspiratie zijn voor iedereen.

Voor de aanwerving van burgers, wordt enerzijds voorrang gegeven aan personen met een handicap zoals aangegeven in het selectiereglement van «werkenvoor.be» en worden anderzijds tijdens het aanwervingsproces redelijke aanpassingen getroffen voor mensen met een handicap. Aanpassingen op de werkplek worden ook doorgevoerd voor mensen met een handicap die bij Defensie komen werken en daarom vragen.

Tabel 1: Aantal personeelsleden met een handicap, naar taalkundige rol, voor het jaar 2024.

Tabel 2: Aantal personeelsleden met een handicap die in 2024 met pensioen gingen: in absolute cijfers en in percentage ten opzichte van het totaal aantal personeelsleden met een handicap.

Tabel 3: Aantal personeelsleden met een handicap die in 2024 hun contract beëindigd hebben: in absolute cijfers en in percentage ten opzichte van het totaal aantal personeelsleden met een handicap.

Tabel 4: Aantal vrouwelijke personeelsleden met een handicap in 2024: in absolute cijfers en in percentage ten opzichte van het totaal aantal personeelsleden met een handicap.