|
|
Zonnepanelen - Afval - Recyclage - Cijfers - Kosten - Verantwoordelijkheid - Maatregelen
zonne-energie
zonnecollector
beheer van afvalstoffen
hergebruik van afvalstoffen
| 5/5/2022 | Verzending vraag (Einde van de antwoordtermijn: 9/6/2022) |
| 17/5/2022 | Antwoord |
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 7-1591
Zonne-energie wordt een belangrijke energiebron voor de toekomst. Een onderzoek in Nederland van «Nieuwsuur» toonde echter aan dat er een schaduwzijde kleeft aan de massale uitrol aan zonnepanelen: ze verslijten ooit en moeten vervangen worden. De toename aan zonnepanelen brengt dan ook een afvalstroom met zich mee (cf. https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2408392-80-miljoen-zonnepanelen-in-2024-zijn-een-tikkende-milieutijdbom).
Volgens schattingen worden in 2030 in Nederland al ongeveer 250 000 zonnepanelen afgedankt. Op dit moment is daarvoor de enige optie: door de shredder halen. Oude zonnepanelen worden in Nederland in de praktijk nog vermalen tot betonmateriaal. Zonde, volgens experts, want naast het glas zitten er ook kostbare materialen in zoals silicium en zilver.
Er wordt geschat dat, om hoogwaardige recyclage in de toekomst mogelijk te maken, waarbij kostbare grondstoffen dus teruggewonnen worden, zou elk paneel zo'n 5 tot 10 euro duurder moeten worden.
Ook zonnepanelenleveranciers zelf in Nederland zien dat er steeds meer vervangingen van oude zonnepanelen worden aangevraagd. Economisch is het dan ook rationeel om vroegtijdig oude exemplaren door nieuwe te vervangen, aangezien nieuwe exemplaren meer opbrengen.
Een zonnepaneel bestaat uit verschillende lagen. Die worden in een oven gebakken en op elkaar geperst, wat maakt dat ze in de praktijk moeilijk uit elkaar te halen zijn. Er wordt verwacht dat er eind 2024 al zo'n tachtig miljoen zonnepanelen op Nederlandse daken en op de grond liggen.
Recyclagefaciliteiten zijn daarom ook onontbeerlijk om de nakende afvalberg hieromtrent te verkleinen. Daarom zijn bepaalde leveranciers in Nederland reeds bezig met zonnepanelen die gebaseerd zijn op de circulaire filosofie, waarbij geen enkel onderdeel van dergelijke panelen verloren gaat.
In Vlaanderen bestaat er een bijdrage aan recycling van 2 euro per paneel (cf. https://www.vlaanderen.be/natuur-en-milieu/afval/recyclagebijdrage-voor-zonnepanelen).
Daarnaast wordt er gepleit voor de stichting van fondsen voor de afgedankte panelen van de toekomst.
Wat betreft het transversaal karakter van de schriftelijke vraag: deze kwestie betreft energievoorziening (federale aangelegenheid), die de verschillende bevoegdheden van de Gemeenschappen en Gewesten aanbelangt.
Graag had ik dan ook de volgende vragen voorgelegd:
1) Hoeveel zonnepanelen werden de jongste vijf jaar afgedankt? Hoeveel hiervan werden er daadwerkelijk gerecycleerd? Wat waren de totale kosten?
2) Wat is de gemiddelde levensduur van een zonnepaneel uit het vorige decennium vergeleken met de nieuwste, huidige modellen? In hoeverre zou dit mogelijkerwijs de afvalberg doen slinken? Hoeveel kosten zou dit besparen volgens u?
3) Hoe worden momenteel de zonnepanelen verwerkt? Worden ze net zoals in Nederland vooral tot betonmaterialen verwerkt of worden ze hergebruikt voor andere doeleinden? Kan men kostbare materialen, zoals zilver, eruit halen bij dit recyclageproces? Indien ja, in hoeverre heeft dit een impact op de kosten?
4) Is het mogelijk om de regelingen omtrent de bijdrage van producenten aan het recyclen van zonnepanelen in de Europese Unie (EU) gelijk te trekken? Zo ja, zou dit van toegevoegde waarde zijn?
5) Welke maatregelen heeft u al getroffen om de recyclage van zonnepanelen te bevorderen? Welke plannen staan in de steigers? Hoe zou volgens u de recyclage het beste kaderen binnen de circulaire economie?
6) Bij wie zou volgens u de verantwoordelijkheid moeten liggen om ervoor te zorgen dat zonnepanelen worden gerecycled? Wat zou daarbij de verantwoordelijkheid van producenten en importeurs moeten zijn? Welke rol zouden consumenten en gemeenten moeten spelen?
Ik deel u mee dat het antwoord op deze vraag tot de bevoegdheden van de gewestelijke overheden behoort.