|
|
Oorlog in Oekraïne - Russisch-orthodoxe kerken - Bedreigingen - Cijfers en tendensen - Staatsveiligheid - Maatregelen
Oekraïne
oorlog
kerk
Rusland
staatsveiligheid
orthodoxe godsdienst
| 5/4/2022 | Verzending vraag (Einde van de antwoordtermijn: 5/5/2022) |
| 10/5/2022 | Antwoord |
Ook gesteld aan : schriftelijke vraag 7-1582
De Russische inval in Oekraïne heeft in Nederland geleid tot een zekere Russofobie. Sinds de inval hebben Nederlandse Russisch-Orthodoxe kerken te maken met bedreigingen en aanvallen op hun gebouwen. Zo werd de Heilige Nikolaas van Myra-kerk in Amsterdam beklad. Anti-Russische vandalen besmeurden het toegangshek met het omstreden «Z-symbool» dat door het Russische leger wordt gebruikt als kenmerk op militaire voertuigen in de oorlog. Ook het mededelingenbord van de kerk werd toegetakeld. De parochie liet een viering om veiligheidsredenen niet doorgaan (cf. https://www.binnenlandsbestuur.nl/bestuur-en-organisatie/dreiging-en-agressie-tegen-russisch-ortodoxe-kerken).
Daarnaast is er sprake van haatmails en toespelingen op molotovcocktails. Ook zouden veel kerkgangers in hun dagelijks leven te maken hebben met intimiderende briefjes als «rot op» en moeten ze zich regelmatig verdedigen omdat ze Russisch zijn (cf. https://www.gic.nl/nieuws/russisch-orthodoxe-kerk-in-groningen-stopt-voorlopig-met-rondleidingen-na-bedreigingen).
Dit is extra pijnlijk voor sommigen van hen, aangezien er ook Russisch-Orthodoxe kerken zijn die Oekraïense vluchtelingen steunen of opvangen. Verschillende nationaliteiten komen in de praktijk dan ook samen in de kerken.
De Amsterdamse Russisch-Orthodoxe kerk heeft meegedeeld dat ze niet meer onder het patriarchaat van Moskou werken. Dat hadden de vier priesters en de diaken besloten nadat ze onder druk waren gezet door de Russisch-Orthodoxe aartsbisschop in Nederland, Elisey. Ze hebben laten weten dat ze niet achter het standpunt van de kerk staan, die de Russische inval in Oekraïne steunt.
Ze hebben metropoliet Athenagoras van België, Nederland en Luxemburg gevraagd om in zijn bisdom te worden opgenomen. Athenagoras is de vertegenwoordiger van het Oecumenisch Patriarchaat van Constantinopel, van de orthodoxe kerk (cf. https://nos.nl/collectie/13888/artikel/2420909-russisch-orthodoxe-geestelijken-in-amsterdam-verlaten-kerk-van-moskou).
Wat betreft het transversaal karakter van de schriftelijke vraag: de verschillende regeringen en schakels in de veiligheidsketen zijn het eens over de fenomenen die de komende vier jaar prioritair moeten worden aangepakt. Die staan gedefinieerd in de Kadernota Integrale Veiligheid en het Nationaal Veiligheidsplan voor de periode 2016-2019, en werden besproken tijdens een Interministeriële Conferentie, waarop ook de politionele en justitiële spelers aanwezig waren. Het betreft aldus een transversale aangelegenheid met de Gewesten waarbij de rol van de Gewesten vooral ligt in het preventieve luik.
Graag had ik dan ook volgende vragen voorgelegd:
1) Kunt u meedelen hoeveel meldingen, processen-verbaal, enz., sinds de Russische inval in Oekraïne geregistreerd zijn over het viseren van Russisch-Orthodoxe kerken? In welke regio's viel dit reeds voor?
2) Hoeveel aanvallen zijn er sinds 2021 geregistreerd op Russische of Wit-Russische staatsburgers, waarbij het motief een geopolitieke inslag heeft? Is dit toegenomen sinds de Russische inval in Oekraïne?
3) Werden er, in overleg met de lokale besturen en burgemeesters, bijkomende maatregelen getroffen om de veiligheid garanderen van deze plaatsen van samenkomst? Zijn er plannen uitgewerkt hieromtrent? Kan u het tijdschema en de inhoud toelichten?
4) Zijn er op dit ogenblik concrete aanwijzingen voor aanslagen op Russisch-Orthodoxe kerken? Indien ja, worden de veiligheidsmaatregelen dan verhoogd? Indien nee, waarom niet?
5) Heeft de politie of de Veiligheid van de Staat weet van enige Russische druk op onze Russisch-Orthodoxe kerken, de Russische gemeenschap of het personeel, om de daden van Rusland goed te praten in Oekraïne? Indien ja, hoeveel keer viel dit voor? Kan u dit toelichten? Welke acties werden ondernomen? Indien neen, hoe kunnen onze kerken gevrijwaard blijven van dergelijke druk?
1), 2) & 3) Als antwoord op deze vragen wordt verwezen naar het antwoord van mijn collega de minister van Binnenlandse Zaken, bevoegd voor deze materie.
4) De Veiligheid van de Staat (VSSE) heeft momenteel geen concrete aanwijzingen voor aanslagen op Russisch-Orthodoxe kerken in België. Indien de VSSE dergelijke aanwijzingen zou ontvangen, wordt dit sowieso gedeeld met de partnerdiensten, waaronder het OCAD, teneinde het dreigingsniveau te evalueren en eventueel te verhogen. De veiligheidsmaatregelen zouden dan vervolgens door het Nationaal Crisiscentrum worden bepaald.
5) In de regel zijn Russisch-Orthodoxe kerken in België historisch en structureel verbonden met het patriarchaat van Moskou en dus indirect met de Russische overheid. De VSSE heeft momenteel echter geen aanwijzingen dat de Russische invasie van Oekraïne in Russisch-Orthodoxe kerken in België onder Russische druk op gestructureerde wijze wordt goedgepraat.
Wel is het zo dat het hoofd van de Russisch-Orthodoxe kerk in Moskou, patriarch Kirill, zich meermaals expliciet heeft uitgesproken ten gunste van de Russische invasie van Oekraïne.