Schriftelijke vraag nr. 7-1488

van Steven Coenegrachts (Open Vld) d.d. 4 februari 2022

aan de vice-eersteminister en minister van Financiën, belast met de Coördinatie van de fraudebestrijding

Sloop- en heropbouwpremie - Verlaagde btw-tarieven - Jaarcijfers

steun aan de bouwnijverheid
BTW-tarief
officiële statistiek

Chronologie

Vraag nr. 7-1488 d.d. 4 februari 2022 : (Vraag gesteld in het Nederlands)

Op 18 november 2020 diende ik in het Vlaams Parlement een schriftelijke vraag nr. 242 (cf. https://docs.vlaamsparlement.be/pfile?id=1639087) inzake de sloop- en heropbouwpremie in waarin een beeld werd geschetst van de uitgekeerde sloop- en heropbouwpremies tot en met 26 november 2020. Via die premie kon een particulier 7 500 euro krijgen voor de afbraak van een of meerdere gebouwen gelegen in het Vlaamse Gewest en de heropbouw van een of meerdere woningen of een appartementsgebouw die daarmee gepaard gaat. Voor dertien steden (Aalst, Antwerpen, Brugge, Dendermonde, Genk, Gent, Hasselt, Kortrijk, Leuven, Mechelen, Oostende, Roeselare en Sint-Niklaas) gold deze premie echter niet. Wel genoten zij bij sloop en heropbouw van een belastingtarief van 6 %. Sinds 1 januari 2020 werd dit uitgebreid tot alle steden en gemeenten. De sloop- en heropbouwpremie liep tot eind 2020.

Wil men de Vlaamse premie aanvragen voor omgevingsvergunningen in 2021 en 2022, dan moet men een verklaring op eer ondertekenen dat men op basis van de federale btw-wetgeving voor het bouwproject niet in aanmerking kan komen voor het 6 % btw-tarief bij sloop en heropbouw en men geen aanvraag daartoe ingediend heeft of zal indienen.

Wat het transversaal karakter van de vraag betreft, is de sloop en heropbouwpremie een Vlaamse bevoegdheid van ruimtelijke ordening en energie en dient men hiervoor een aanvraag te doen bij het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (VEKA). De btw-regeling is een federale bevoegdheid. Het betreft dus een transversale aangelegenheid waarbij de Gewesten en de federale overheid bevoegd zijn.

Om een beeld te krijgen van het aantal sloop- en heropbouwen aan een belastingtarief van 6 %, heb ik volgende vragen voor u:

1) Hoeveel aanvragen voor de sloop- en heropbouw aan 6 %-regel werden er ontvangen? Graag kreeg ik een overzicht per jaar en per provincie voor respectievelijk de jaren 2018, 2019, 2020 en 2021. Indien mogelijk met vermelding van de leeftijdscategorieën van de aanvrager(s).

2) Hoeveel dossiers werden er geannuleerd of geweigerd? Graag kreeg ik een overzicht per provincie met vermelding van de voornaamste redenen van de weigering en dit eveneens wat betreft de laatste vier jaren op jaarbasis.

3) Hoeveel aanvragen voor renovatie aan de 6 %-regel werden er ontvangen? Graag kreeg ik een overzicht per jaar en per provincie voor de jaren 2018, 2019, 2020, 2021. Indien mogelijk met vermelding van de leeftijdscategorieën van de aanvrager(s).

4) Hoeveel dossiers werden na de werken herzien? Met andere woorden hoeveel dossiers vielen uiteindelijk en alsnog in de 21 %-btw regel? Is hier sprake van een bepaalden tendens?

Antwoord ontvangen op 28 maart 2022 :

De tijdelijke verlaging van de belasting over de toegevoegde waarde (btw) van 6 % is van toepassing op de btw geheven van het werk in onroerende staat met betrekking tot de afbraak van een gebouw en de oprichting van een woning die opeisbaar wordt overeenkomstig het artikel 22 en 22bis, § 1, van het Wetboek van de belasting over de toegevoegde waarde (Btw-Wetboek), vanaf 1 januari 2021 tot en met 31 december 2022.

De btw geheven over de verkoop (eigendomsoverdracht of vestigen zakelijk recht) van een woning in het kader van deze maatregel, die opeisbaar wordt, overeenkomstig het artikel 17, § 1, van het Btw-Wetboek, kan, onder de gestelde voorwaarden, vanaf 1 januari 2021 tot en met 31 december 2022, ook 6 % bedragen.

Hiertoe dient opgemerkt dat een reeks formaliteiten dient vervuld te worden. Meer bepaald dient (bij voorkeur via elektronische weg) een verklaring te worden bezorgd aan de administratie. De verklaring dient uitdrukkelijk te vermelden dat het gebouw, na uitvoering van de werken, voldoet aan de gestelde voorwaarden.

De te bezorgen vermeldingen zullen aldus verschillen al naargelang de bestemming van de heropgerichte woning:

– eigen bewoning (eerste geval – verklaring nr. 111-1);

– langdurende verhuur in het kader van het sociaal beleid (tweede geval – verklaring nr. 111-2);

– levering van een woning die door de koper wordt bestemd voor eigen bewoning of voor langdurige verhuur in het kader van sociaal beleid (derde geval – verklaring nr. 111-3);

– gebouw gelegen in stadsgebieden (rubriek XXXVII, tabel A, koninklijk besluit nr. 20) (vierde geval – verklaring nr. 111-4).

1) Hieronder vindt u een overzicht van de aantallen in het jaar 2021 ingediende verklaringen per formulier en per provincie. De administratie heeft geen weet of deze projecten al dan niet zijn opgestart of door omstandigheden niet zijn kunnen doorgaan. In sommige zeer specifieke gevallen is het noodzakelijk dat meerdere verklaringen per woning worden ingediend, bijvoorbeeld bij meerdere eigenaren. Uit de cijfers mag u dus niet concluderen dat het hier effectief gaat over het aantal te bouwen of te aangekochte woningen.

De gegevens met betrekking tot afbraak en wederopbouw in stadsgebieden werden voordien lokaal in de controlekantoren bewaard, derhalve beschikt mijn administratie momenteel niet over gecentraliseerde gegevens over de jaren 2018-2019 en 2020 en kan geen afdoend antwoord op uw vraag worden verstrekt.

De door u gevraagde gegevens met betrekking tot de leeftijdscategorieën van de aanvragers zijn niet nodig zijn voor de fiscale behandeling van het dossier. Derhalve beschikt mijn administratie dus niet over gecentraliseerde gegevens hieromtrent.

2) Er gebeurt geen voorafgaandelijke weigering of goedkeuring van het dossier. De feitelijke elementen zullen bij latere controles geval per geval gecontroleerd worden.

3) Voor renovaties die niet vallen onder de maatregel «afbraak en heropbouw» zijn geen specifieke voorafgaandelijke fiscale formaliteiten voorzien en is geen aanvraag vereist. Derhalve beschikt mijn administratie niet over de door u gevraagde gegevens.

4) De administratie is tot op heden nog niet overgegaan tot een systematische controle na de uitvoering van de werken in toepassing van artikel 1quater van het koninklijk besluit nr. 20. Wel werden in het kader van de informatieverstrekking omtrent hun dossier een aantal projecten afgewezen voor de toepassing van het verlaagd tarief.

Aangezien dit zowel lokaal, centraal als door de dienst Voorafgaande Beslissingen is gebeurd, zijn hierover geen cijfers beschikbaar.

Momenteel loopt er een controleactie inzake de mogelijke misbruiken bij facturering bij aanvang van de regeling voor de op 1 januari 2021 lopende bouwprojecten.