Schriftelijke vraag nr. 7-1336

van Steven Coenegrachts (Open Vld) d.d. 2 september 2021

aan de minister van Middenstand, Zelfstandigen, KMO's en Landbouw, Institutionele Hervormingen en Democratische Vernieuwing

FAVV - Controle - Landbouwers

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen
landbouwer
gezondheidsinspectie
geldboete
officiële statistiek
geografische spreiding

Chronologie

Vraag nr. 7-1336 d.d. 2 september 2021 : (Vraag gesteld in het Nederlands)

Het Federaal agentschap voor de veiligheid van de voedselketen (FAVV) voert regelmatig controles uit op landbouwbedrijven om de voedselveiligheid te garanderen.

In het rapport «een FAVV-controle zonder zorgen» lezen we het volgende: «Door vast te stellen dat 98 % van de controles in landbouwbedrijven conform zijn, draagt het bij tot de erkenning van de kwaliteit van uw productie. De Belgische landbouwsector geeft blijk van professionalisme. Controles moeten niet worden gevreesd, ze zijn bedoeld om de veiligheid van de producten nog te verbeteren. Uiteraard zal het Agentschap fraudeurs en de personen die de voedselveiligheid in gevaar brengen altijd blijven bestraffen. Het gaat hier echter over een klein aantal bedrijven. De overgrote meerderheid van de landbouwers kan zonder zorgen een controle van het Agentschap tegemoet zien.»

Transversaal karakter van de vraag: naast de federale overheid zijn ook de gewesten bevoegd voor landbouw. Het FAVV is een federale instelling die waakt over de voedselveiligheid. Het betreft dus een transversale Gewestaangelegenheid.

Ik heb hierover volgende vragen:

1) a) Hoeveel controles werden er uitgevoerd door het FAVV bij landbouwers?

b) Hoeveel van deze controles vonden plaats bij:

– landbouwers die uitsluitend dieren houden?

– tuinbouwbedrijven?

– biolandbouwbedrijven?

– stadslandbouwprojecten?

c) Hoeveel van deze controles vonden plaats in landbouwbedrijven die aan zelfvermarkting doen via de korte keten?

d) Hoeveel van deze controles vonden plaats in landbouwbedrijven met het statuut van een vennootschap?

e) In hoeveel gevallen ging het om opvolgingscontroles na een eerdere controle waarbij er overtredingen of onregelmatigheden werden vastgesteld?

f) Heeft het FAVV ook controles verricht bij kinderboerderijen?

Graag een overzicht per jaar en per provincie voor de periode 2015-2020.

2) Hoeveel van deze controles

a) waren volledig in orde?

b) waren niet in orde en leidden tot een waarschuwing?

c) waren niet in orde en leidden tot het opmaken van een proces-verbaal?

Graag een overzicht per jaar en per provincie voor de periode 2015-2020 in absolute cijfers en het procentueel aandeel in verhouding tot het totaal aantal verrichte controles. Daarbinnen ook graag vermelding van het aantal landbouwbedrijven waar uitsluitend dieren worden gehouden, tuinbouwbedrijven, biolandbouwbedrijven, stadslandbouwprojecten en landbouwbedrijven met het statuut van een vennootschap.

3) In hoeveel gevallen ging het bij het vaststellen van overtredingen over

a) pure administratieve tekortkomingen?

b) lichte tekortkomingen inzake de voedselveiligheid?

c) zware tekortkomingen inzake de voedselveiligheid?

Graag een overzicht per jaar en per provincie voor de periode 2015-2020, telkens met vermelding van het aantal overtredingen bij landbouwbedrijven waar uitsluitend dieren worden gehouden, tuinbouwbedrijven, biolandbouwbedrijven, stadslandbouwprojecten en landbouwbedrijven met het statuut van een vennootschap.

4) a) Hoeveel boetes legde het FAVV op aan landbouwers?

b) Hoeveel bedroeg het gemiddelde bedrag van de boetes die het FAVV oplegde aan landbouwers?

Graag een overzicht per jaar en per provincie voor de periode 2015-2020 met de vermelding van de totaalbedragen. Daarbinnen ook graag vermelding van het aantal overtredingen bij landbouwbedrijven waar uitsluitend dieren worden gehouden, tuinbouwbedrijven, biolandbouwbedrijven, stadslandbouwprojecten en landbouwbedrijven met het statuut van een vennootschap.

5) a) Werden er andere dan financiële sancties opgelegd door het FAVV naar aanleiding van de controles bij landbouwers?

b) Zo ja, graag een overzicht per jaar en per provincie voor de periode 2015-2020 met de vermelding van het soort sanctie.

6) In welke mate worden er begeleidingstrajecten opgezet na de controles?

7) Is de minister van mening dat er meer ingezet zou moeten worden op begeleiding dan op directe sanctionering? Waarom wel, waarom niet?

Antwoord ontvangen op 5 november 2021 :

1), 2), 3) en 5) Om de resultaten overzichtelijk te kunnen weergeven, worden enkel de resultaten weergegeven van de inspecties “infrastructuur, inrichting en hygiëne”.

In onderstaande tabel 1A vindt u de resultaten (tabel 1) van de inspecties “infrastructuur, inrichting en hygiëne” die werden uitgevoerd bij operatoren die in de activiteitenboom van het FAVV worden aangeduid met de plaats “landbouwers”, en dit voor de jaren 2015-2020.

Voor wat betreft “tuinbouwbedrijven” worden in tabel 1B de resultaten weergegeven van de inspecties “infrastructuur, inrichting en hygiëne” die werden uitgevoerd bij operatoren die in de activiteitenboom van het FAVV worden aangeduid als landbouwers die groenten, kiemgroenten of fruit produceren, en dit voor de jaren 2018-2020. De databanken van het FAVV laten niet toe om deze gegevens te verschaffen voor de jaren 2015-2017.

De controledoelstellingen van het FAVV maken geen onderscheid naar de verschillende ondernemingen zoals u vraagt. Resultaten hiervoor kunnen dan ook niet worden gegeven.

Tabel 1A. Resultaten van de inspecties “infrastructuur, inrichting en hygiëne” bij landbouwers

n: aantal inspecties met checklist “infrastructuur, inrichting en hygiëne”

nC: aantal checklists met als resultaat “gunstig” of “gunstig met opmerkingen”

nNC: aantal checklists met als resultaat “niet-gunstig”

%C: %checklists met als resultaat “gunstig” of “gunstig met opmerkingen”

%NC: %checklists met als resultaat “niet-gunstig”

Tabel 1A. Resultaten van de inspecties “infrastructuur, inrichting en hygiëne” bij landbouwers (vervolg)

n: aantal inspecties met checklist “infrastructuur, inrichting en hygiëne”

nC: aantal checklists met als resultaat “gunstig” of “gunstig met opmerkingen”

nNC: aantal checklists met als resultaat “niet-gunstig”

%C: %checklists met als resultaat “gunstig” of “gunstig met opmerkingen”

%NC: %checklists met als resultaat “niet-gunstig”

Tabel 1A. Resultaten van de inspecties “infrastructuur, inrichting en hygiëne” bij landbouwers (vervolg)

n: aantal inspecties met checklist “infrastructuur, inrichting en hygiëne”

nC: aantal checklists met als resultaat “gunstig” of “gunstig met opmerkingen”

nNC: aantal checklists met als resultaat “niet-gunstig”

%C: %checklists met als resultaat “gunstig” of “gunstig met opmerkingen”

%NC: %checklists met als resultaat “niet-gunstig”

Tabel 1B. Resultaten van de inspecties “infrastructuur, inrichting en hygiëne” bij tuinbouwers

n: aantal inspecties met checklist “infrastructuur, inrichting en hygiëne”

nC: aantal checklists met als resultaat “gunstig” of “gunstig met opmerkingen”

nNC: aantal checklists met als resultaat “niet-gunstig”

%C: %checklists met als resultaat “gunstig” of “gunstig met opmerkingen”

%NC: %checklists met als resultaat “niet-gunstig

Tabel 1B. Resultaten van de inspecties “infrastructuur, inrichting en hygiëne” bij tuinbouwers (vervolg)

n: aantal inspecties met checklist “infrastructuur, inrichting en hygiëne”

nC: aantal checklists met als resultaat “gunstig” of “gunstig met opmerkingen”

nNC: aantal checklists met als resultaat “niet-gunstig”

%C: %checklists met als resultaat “gunstig” of “gunstig met opmerkingen”

%NC: %checklists met als resultaat “niet-gunstig”

Een checklist bestaat uit een geheel van vragen. Deze kunnen elk een verschillende weging (1, 3, 10, 10*) hebben. Een niet-gunstig resultaat van een checklist kan het gevolg zijn van een combinatie van meerdere vragen met verschillende wegingen. Niet-gunstige inspectieresultaten kunnen dus bestaan uit pure administratieve tekortkomingen, lichte en zware tekortkomingen inzake de voedselveiligheid.

Bij non-conformiteiten die werden vastgesteld tijdens de initiële inspectie kunnen de volgende maatregelen worden genomen: waarschuwing, proces-verbaal van inbreuk, inbeslagname van producten (definitief beslag), tijdelijke sluiting, een maatregel ingevolge non-conformiteiten bij een andere operator, of een andere maatregel (zie tabel 2A voor “landbouwers” voor de jaren 2015-2020 en tabel 2B voor “tuinbouwers voor de jaren 2018-2020 ).

Omdat de maatregelen worden gegeven op het geheel van alle vaststellingen tijdens hetzelfde bezoek, geeft onderstaand overzicht een mogelijke overschatting van het aantal maatregelen die enkel gelinkt zijn aan de non-conformiteiten van de checklist “infrastructuur, inrichting en hygiëne”.

De termijn om zich in regel te stellen wordt bepaald in overleg met de operatoren en de inspecteur/controleur van het FAVV.

Er vindt een hercontrole plaats wanneer de initiële controle ongunstig is om na te gaan of de non-conformiteiten werden gecorrigeerd. Tabellen 3A en 3B tonen het aantal keer dat er minstens één keer werd overgegaan tot een hercontrole bij respectievelijk “landbouwers” en “tuinbouwers”.

Tabel 2A. Maatregelen – landbouwers

W: waarschuwing; PV: proces-verbaal van inbreuk; DB: definitief beslag; TS: tijdelijke sluiting; M: maatregel ingevolge non-conformiteiten bij een andere operator; A: andere maatregel

Tabel 2A. Maatregelen – landbouwers (vervolg)

W: waarschuwing; PV: proces-verbaal van inbreuk; DB: definitief beslag; TS: tijdelijke sluiting; M: maatregel ingevolge non-conformiteiten bij een andere operator; A: andere maatregel; *: waarvan 1 weigering van een toelating

Tabel 2B. Maatregelen – tuinbouwers

W: waarschuwing; PV: proces-verbaal van inbreuk; DB: definitief beslag; TS: tijdelijke sluiting; M: maatregel ingevolge non-conformiteiten bij een andere operator; A: andere maatregel; *: waarvan 1 weigering van een toelating

Tabel 3A. Hercontroles – landbouwers

Tabel 3B. Hercontroles – tuinbouwers

4)

In onderstaande tabel 4 worden voor de jaren 2015-2020 en per provincie het aantal dossiers gegeven ten laste van “landbouwers”, hoeveel boetes er werden voorgesteld en het totale boetebedrag per provincie, alsook het gemiddelde boetebedrag per jaar.

In bepaalde gevallen wordt het betreffende dossier rechtstreeks overgemaakt aan de Procureur des Konings en kan er dus geen boete worden voorgesteld.

Voor wat betreft de boetes kunnen geen gegevens worden gegeven voor elke benaming zoals u vraagt.

Tabel 4. Boetes

Tabel 4. Boetes (vervolg)

6)

Er is geen systematische organisatie van begeleiding in geval van ongunstige controles bij een operator. Het FAVV werkt echter samen met andere structuren voor begeleiding die elke landbouwer individueel kunnen opvangen wanneer hij of zij grote moeilijkheden ondervindt (Diversiferm in Wallonië en Steunpunt Hoeveproducent in Vlaanderen). De controleurs verwijzen naar deze structuren voor begeleiding wanneer dat nodig is, bijvoorbeeld in het geval van Listeria aanwezig in hoeveproducten.

Natuurlijk kan een operator altijd contact opnemen met de voorlichtingscel of zijn lokale controle-eenheid voor informatie.

7)

De opdracht van het FAVV is te waken over de veiligheid van de voedselketen, van riek tot vork. Ik dit kader worden de gepaste maatregelen genomen om de situatie te verhelpen en zo de bescherming van de consument en de gezondheid van dieren en planten te waarborgen. Dit weerhoudt het FAVV er echter niet van de best mogelijke steun te verlenen aan bedrijven die hun nood hieraan zouden betonen. Er werden heel wat didactische documenten en documenten ter sensibilisering opgesteld, er worden regelmatig infosessies gehouden, dagelijks worden contacten gelegd en projecten in die zin ontwikkeld. Bijvoorbeeld infosessies voor bijenhouders en voor veehouders die diversifiëren naar de verkoop van vleespakketten op de hoeve. De voorlichtingscel richt zich vooral op de sectoren en activiteiten waar de meeste moeilijkheden of behoeften bestaan.

We kunnen opmerken dat de primaire sector een zeer goede, en zelfs de beste leerling is wat betreft de naleving van de regelgeving die onder de bevoegdheid van het FAVV valt.

Bovendien zijn de non-conformiteiten in de primaire sector zeer divers, zodat het voor deze sector van belang is samen te werken met bestaande ondersteunende structuren zoals Diversiferm in Wallonië en Steunpunt Hoeveproducent in Vlaanderen, evenals in sommige gevallen met de landbouworganisaties.