SÉNAT DE BELGIQUE BELGISCHE SENAAT
________________
Session 2022-2023 Zitting 2022-2023
________________
21 mars 2023 21 maart 2023
________________
Question écrite n° 7-1950 Schriftelijke vraag nr. 7-1950

de Gregor Freches (MR)

van Gregor Freches (MR)

au vice-premier ministre et ministre des Affaires sociales et de la Santé publique

aan de vice-eersteminister en Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid
________________
Communauté germanophone - Pharmacies de garde - Accessibilité - Proximité - Distance maximale - Règlementation éventuelle - Pharmacies des deux hôpitaux de la Communauté germanophone - Implication éventuelle Duitstalige Gemeenschap - Apotheken van wacht - Toegankelijkheid - Nabijheid - Maximumafstand - Eventuele reglementering - Apotheken van de twee ziekenhuizen van de Duitstalige Gemeenschap - Eventuele inschakeling 
________________
Communauté germanophone
pharmacie
droit à la santé
répartition géographique
Duitstalige Gemeenschap
apotheek
recht op gezondheid
geografische spreiding
________ ________
21/3/2023Verzending vraag
(Einde van de antwoordtermijn: 20/4/2023)
2/6/2023Rappel
21/3/2023Verzending vraag
(Einde van de antwoordtermijn: 20/4/2023)
2/6/2023Rappel
________ ________
Question n° 7-1950 du 21 mars 2023 : Vraag nr. 7-1950 d.d. 21 maart 2023 :

Comme l'a rapporté la presse germanophone fin février 2023, l'organisation des services d'urgence et de garde des pharmacies est une source d'irritation pour de nombreux citoyens de la Communauté germanophone.

En effet, si une personne habitant à Eupen a besoin d'un médicament en urgence le soir, cela s'apparente un peu à une loterie. S'il a de la chance, la pharmacie ouverte se trouve à Eupen. Cependant, dans la plupart des cas, il doit se rendre dans des localités voisines, par exemple à Limbourg, Hombourg, Ensival, Verviers, Battice ou Aubel.

Selon les pharmacies locales, il est très difficile d'assurer un service de garde sans la collaboration des indépendants de Wallonie, cela entraînerait autrement trop de gardes de nuit.

C'est pourquoi l'association des pharmacies du Nord de la Communauté germanophone (région d´Eupen) a décidé de collaborer avec des pharmacies des communes francophones voisines afin de pouvoir assurer le service de garde.

Malheureusement, un problème linguistique peut apparaître, car, en plus d'un plus long trajet à parcourir pour les citoyens germanophones, ces derniers ne maitrisent pas tous le français. Il peut donc être difficile pour certains patients de se faire comprendre. Il est pourtant primordial pour tout citoyen de pouvoir s'exprimer et échanger dans sa langue maternelle (dans ce cas-ci, l'allemand).

Bien que la Belgique compte toujours plus de pharmacies que la moyenne européenne, le nombre de pharmacies est globalement en baisse. La tendance est similaire en Communauté germanophone.

La pression dans le secteur est forte. D'une part, de nombreuses pharmacies ont un potentiel de clientèle faible. D'autre part, les petites pharmacies sont en concurrence avec de grandes chaînes ainsi que le commerce en ligne. Par ailleurs, les revenus générés par les gardes de nuit ne sont (à première vue) pas assez rentables pour employer du personnel pendant la nuit.

La Communauté germanophone ne peut pas forcer ses pharmacies à collaborer davantage, comme ce fut le cas par le passé. En effet, notre pays ne dispose pas d'un cadre clair régissant l'organisation des services de garde.

Par ailleurs, l'accessibilité ou la disponibilité géographique est un facteur encore peu exploré de l'accès aux soins de santé. Pourtant, l'Organisation mondiale de la santé (OMS) recommande de tenir compte de la répartition spatiale des services de santé. En effet, ce facteur exerce un impact direct sur la rapidité avec laquelle les patients peuvent recevoir des soins en situation d'urgence.

Mes questions sont donc les suivantes:

1) Serait-il envisageable d'introduire une règle concernant la durée (ou la distance) maximale du trajet à parcourir en tant que patient afin d'avoir accès à une pharmacie de garde, similaire à l'aspect de proximité mentionné dans le projet d'arrêté royal qui définit les missions de soins locorégionales et suprarégionales?

2) Les pharmacies des deux hôpitaux de la Communauté germanophone pourraient-elles entrer en compte pour assurer un service de garde?

Cette question revêt un caractère transversal car elle concerne l'organisation des pharmacies, qui relève d'une compétence fédérale, ainsi que l'emploi des langues, qui est une compétence communautaire.

 

Zoals de Duitstalige pers eind februari relateerde, vormt de organisatie van wachtdiensten voor apotheken een bron van ergernis voor veel burgers van de Duitstalige Gemeenschap.

Immers, voor een inwoner van Eupen die 's avonds dringend medicijnen nodig heeft, is het een beetje zoals in een loterij. Als hij geluk heeft, is de apotheek die open is in Eupen gevestigd. In de meeste gevallen moet hij echter naar een dichtbijgelegen gemeente, bijvoorbeeld in Limburg, of Hombourg, Ensival, Verviers, Battice of Aubel.

Volgens de lokale apotheken is het zeer moeilijk om een wachtdienst te verzekeren zonder de samenwerking van Waalse zelfstandigen. Dat zou teveel nachtdiensten meebrengen.

Daarom heeft de vereniging van apotheken in het noorden van de Duitstalige Gemeenschap (regio Eupen) beslist om samen te werken met apotheken uit naburige Franstalige gemeenten zodat een wachtdienst kan worden verzekerd.

Jammer genoeg kunnen er zich taalproblemen voordoen aangezien niet alle Duitstalige burgers het Frans beheersen. Ze moeten ook al een langer traject afleggen naar de apotheek. Voor sommige patiënten kan het dus moeilijk zijn om zich verstaanbaar te maken. Het is nochtans uiterst belangrijk dat elke burger zich kan uitdrukken en kan dialogeren in zijn moedertaal (in dit geval het Duits).

Hoewel België nog altijd meer apotheken telt dan het Europese gemiddelde, daalt het totale aantal apotheken. Eenzelfde tendens zien we in de Duitstalige Gemeenschap.

De sector is onderhevig aan zware druk. Enerzijds hebben veel apotheken weinig potentiële klanten. Anderzijds ondervinden kleine apotheken concurrentie van grote ketens en van de onlineverkoop. De inkomsten uit de wachtdiensten 's nachts volstaan (op het eerste zicht) trouwens niet om nachtpersoneel in dienst te nemen.

De Duitstalige Gemeenschap kan de apotheken niet dwingen om meer samen te werken, zoals dat vroeger gebeurde. In ons land is er immers geen duidelijke reglementering over de organisatie van de wachtdiensten.

De toegankelijkheid of de geografische beschikbaarheid is een onderdeel van de toegang tot de gezondheidszorg dat nog niet goed onderzocht is. Nochtans beveelt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) aan rekening te houden met de ruimtelijke spreiding van de gezondheidsdiensten. Die factor heeft immers een rechtstreekse impact op de snelheid waarmee patiënten dringende zorgverlening kunnen krijgen.

Ik heb de volgende vragen:

1) Kan worden overwogen een regel in te voeren over de maximumduur (of -afstand) van het traject dat een patiënt moet afleggen om een apotheek van wacht te bereiken, gelijkaardig aan de notie van nabijheid uit het ontwerp van koninklijk besluit over de supraregionale en locoregionale zorgopdrachten?

2) Zouden de apotheken van de twee ziekenhuizen van de Duitstalige Gemeenschap ingeschakeld kunnen worden om een wachtdienst te verzekeren?

Deze vraag is transversaal aangezien ze gaat over de organisatie van de apotheken, een federale bevoegdheid, evenals over het gebruik van talen, een gemeenschapsbevoegdheid.