Tweetalige printerversie Eentalige printerversie

Schriftelijke vraag nr. 6-1739

van François Desquesnes (cdH) d.d. 29 december 2017

aan de minister van Mobiliteit, belast met Belgocontrol en de Nationale Maatschappij der Belgische spoorwegen

Infrabel - Overwegen - Beveiliging - Afschaffing - Cijfers - Begroting - Overleg met de Gewesten en de Gemeenschappen - Alternatieve bouwwerken - Beslissingsmodel - Criteria - Verduidelijkingen - Zachte mobiliteit - Integratie

Chronologie

29/12/2017 Verzending vraag (Einde van de antwoordtermijn: 1/2/2018 )

Vraag nr. 6-1739 d.d. 29 december 2017 : (Vraag gesteld in het Frans)

Het dodelijke ongeval dat zich onlangs voordeed op de overweg in Morlanwelz, evenals het drama op 14 december 2017 in het Franse dorp Millas tonen het belang aan van de beveiliging van spooroverwegen. Dat is een gedeelde bevoegdheid tussen de gewestelijke wegenbeveiliging, enerzijds, en de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen (NMBS) en Infrabel, anderzijds, die onder de federale overheid vallen. Overwegen zijn plaatsen waar treinen en wegvoertuigen elkaar kruisen.

In België zijn er 1751 spooroverwegen. Gemiddeld doen er zich sinds 2008 in ons land jaarlijks zevenenveertig ongevallen voor; 90% van deze ongevallen zijn persoonsongevallen. Het gaat over het algemeen om onachtzaamheid of onvoorzichtigheid van gebruikers. Voorts zijn er naast het veiligheidsprobleem ook verkeersopstoppingen en geluidsoverlast voor de omwonenden. Spoorwegoverwegen zijn een zwak punt in de spoorweginfrastructuur, want de technologie is kwetsbaar. Incidenten aan spoorwegoverwegen (bijvoorbeeld defecten aan de slagbomen) veroorzaakten in 2016 dagelijks voor 4.25 uur vertraging op het spoorwegnet. De onderhoudskost voor deze overwegen bedraagt 36 000 euro per jaar en per spoorwegoverweg (een totaal van 63 miljoen euro per jaar). Daarom is Infrabel van plan de meeste van de overwegen te sluiten. Sinds 2005 heeft de beheerder van het spoorwegennet 321 spoorwegoverwegen afgeschaft. In 2016 wees Infrabel ongeveer 32 miljoen euro toe voor de afschaffing, de renovatie of de aanpassing van de spoorwegoverwegen om de beveiliging te verbeteren. Naast de sluiting van de spoorwegoverwegen, investeert Infrabel in sensibilisering in scholen en bij gebruikers, en zet het patrouilles in om de veiligheid te verbeteren.

Voor de statistieken over de ongevallen aan spoorwegoverwegen verwijs ik naar de informatie op de websites https://www.infrabel.be/nl/ongevallenaanoverwegen en https://www.infrabel.be/nl/overwegen-afschaffen.

De veiligheid van de spoorwegoverwegen moet worden gegarandeerd, maar het sluiten van een spoorwegoverweg kan een negatieve invloed hebben op het verkeer in de omgeving. Er moet dus echt overleg zijn tussen de betrokken partijen van de wegmobiliteit en de spoorwegen: de gemeenten, de gewesten en de spoorwegen. Infrabel meent evenwel te kunnen beslissen over het sluiten van de overwegen zonder toestemming van de gemeenten omdat de spoorwegen prioritair zijn.

1) Hoeveel spoorwegoverwegen zullen er worden gesloten? Binnen welke termijn?

2) Hoeveel spoorwegoverwegen worden vervangen door alternatieven (bruggen of tunnels) en hoeveel spoorwegoverwegen worden gesloten zonder dat ze worden vervangen door alternatieve structuren?

3) Verkiest men tunnels boven bruggen om zelfmoordrisico's te voorkomen?

4) Hoeveel werd er de afgelopen vijf jaar uitgetrokken voor de beveiliging van de spoorwegoverwegen?

5) Hoe worden de Gewesten en de lokale overheden betrokken bij de planning van de afschaffing van overwegen? Werkt Infrabel met de lokale overheden voor de installatie van radars bij de bestaande spoorwegoverwegen om het risico op onvoorzichtigheid te beperken?

6) Heeft ETCS (European Train Control System) een bevoegdheid in de beveiliging van de overwegen? Installeert Infrabel obstakeldetectoren aan de spoorwegovergangen?

7) Het beslissingsmodel van Infrabel voor het sluiten van overwegen is gebaseerd op vier criteria (het risico - kruispunt, station, zichtbaarheid, enzovoort, zonder rekening te houden met de ongevallenhistoriek aan de spoorwegoverwegen om tot sluiting te beslissen, want er kunnen twintig ongevalvrije jaren zijn en plots kunnen er zich twee ongevallen na elkaar voordoen -, het budget, de mogelijkheid voor een alternatieve infrastructuur en de samenwerking met de betrokken gemeente). Kunt u ons verduidelijking geven omtrent dit beslissingmodel (weging, enzovoort)? Waarom deelt Infrabel de resultaten van de besluitvorming voor de spoorwegovergangen niet mee aan de lokale overheden? Kunt u ons de resultaten geven voor de overwegen van de lijn 94 (Doornik-Brussel)?

8) Houdt men systematisch rekening met de zachte mobiliteit (voetgangers, fietsers) bij de beslissing voor het sluiten van spoorwegoverwegen en voor alternatieve structuren?